Het fascisme had destijds natuurlijk flink de wind in de rug door de herstelbetalingen die er van Duitsland geëist werden na de Eerste Wereldoorlog en die het Bruto Nationale Product verre overschreden. Ofschoon die som later afgestempeld werd tot minder dan de helft, was de onvrede onder het Duitse volk, dat zich uitgeknepen voelde, een rijke voedingsbodem voor het nationaal-socialisme. Na de Tweede Wereldoorlog riep men eenstemmig: Dit nooit meer!

Het grappige is dat nog geen eeuw later de Europese landen onder aanvoering van Merkels Duitsland druk bezig zijn het kunstje te herhalen ten koste van het Griekse volk. En, ja hoor, het fascisme in Griekenland is booming; bij de verkiezingen van januari was het extreemrechtse Gouden Dageraad plotseling ’s lands derde partij!
Hoewel, misschien is “grappig” niet het juiste woord.
En, in dit geval is er ook geen sprake van herstelbetalingen, maar van een staatsschuld; doch kniesoor die op dat onderscheid zout legt. Waar het om gaat is, dat niet een heel volk wil zuchten onder de gevolgen van de beslissingen van enkelen, in casu een toevallige regering – laat staan, de jongeren, die nog niet eens geboren waren ten tijde van die beslissingen. Dat laatste is vermoedelijk ook de reden waarom de huidige generatie Duitsers niet meer wil praten over de herstelbetalingen, c.q. Wiedergutmachung, waarop de Grieken nog steeds recht menen te hebben.